زمانی که ریشههای عصبی اطراف دیسکها تحتفشار قرار بگیرند، ممکن است فلج پا اتفاق بیفتد. این موضوع چندان متداول نیست اما در صورت بروز، تقریباً تمام توانایی حرکتی بدن را تحت تأثیر قرار خواهد داد. بهطور کلی دیسک گردن و کمر باعث ایجاد بیحسی و مشکلاتی در حرکت میشوند، اما فلج پا زمانی رخ میدهد که فشارهای وارد شده به نخاع و ریشههای عصبی ناحیه دیسکهای کمر بسیار شدید باشد. دیسکها را میتوان به نوعی محافظ مهرهها و اعصاب مستقر در ستون فقرات نیز دانست. روشن است که آسیب آنها میتواند سبب عارضههای اسکلتی یا عصبی شدیدی شود که بخش بزرگی از توان حرکتی را از بین میبرد. زمانی که پا در آستانه فلج شدن به دلیل دیسک کمر قرار دارد، ممکن است نشانههای زیر پدیدار شوند:
-
♦ گزگز و بیحسی شدید و مداوم در پا یا دیگر اندامها
-
♦ سوزش و گزگز در ران و باسن
-
♦ درد باسن
-
♦ احساس ناتوانی در حرکت دادن پا
-
♦ بیاختیاری در ادرار و مدفوع
-
♦ بیحسی در ساق و ران پا
چنانچه دچار درد کمر هستید و حدس میزنید که درد ناشی از دیسک است، حتماً با مشاهده نشانههای گفته شده، بدون درنگ به پزشک متخصص ارتوپد مراجعه کنید تا در صورت نیاز شما را به یک متخصص ستون فقرات ارجاع دهد. اقدامات پزشکی هرچه سریعتر انجام شوند، احتمال خطر فلجی پا به حداقل میرسد.
جدا از فتق یا آسیبهای دیگر دیسک کمر، عوامل دیگری نیز هستند که میان دیسک کمر و فلج پا ارتباط برقرار میکنند. گاهی شدت آسیبدیدگی دیسک زیاد است و روشهای درمانی دیگر کارساز نیستند. درنتیجه پزشک دستور جراحی را صادر میکند. جراحی ستون فقرات از آنجایی که بهطور مستقیم با اعصاب و نخاع سروکار دارد، عملی پرریسک است. یکی از ریسکهای این جراحی نیز، فلج شدن پا میباشد که به دلایل زیر ممکن است حین یا پس از جراحی رخ دهد:
-
♦ بیتجربه بودن جراح
-
♦ جوش نخوردن مهرهها پس از جراحی و وارد آمدن فشار بر اعصاب مرتبط
-
♦ بالا بودن سن بیمار
-
♦ مبتلا بودن بیمار به برخی از بیماریهای زمینهای مانند دیابت
-
♦ چاقی بیمار
-
♦ عدم مراقبتهای لازم و عمل به دستورات پزشک پس از جراحی
-
♦ حمل اجسام ( پس از جراحی دیسک کمر، حمل اجسام سبک هم میتواند خطرناک باشد.)
با انتخاب یک جراح مناسب ارتوپد یا مغز و اعصاب و عمل به توصیههای او، میتوانید ریسک جراحی را بهشدت کاهش دهید.
از دیگر عواملی که ممکن است سبب آسیب به دیسک کمر و فلج پا شود، تنگی کانال نخاع است. عارضه تنگی کانال نخاع بیشتر به علت بالا رفتن سن رخ میدهد و یک روند آرام و تدریجی دارد. تنگی کانال نخاع زمانی اتفاق میافتد که به هر دلیلی، فضای اطراف نخاع محدود شود و اعصابی که از آن قسمت عبور میکنند، تحت فشار قرار بگیرند. درد، بیحسی و گزگز پا از نشانههای اولیه تنگی کانال نخاع نیز میباشند. فلجی پا در اثر تنگی کانال نخاع نادر است، اما چنانچه فضای اطراف نخاع با محدودیت زیادی مواجه شود، احتمال آسیب عصبی زیاد میشود و این آسیب میتواند منجر به فلج پا گردد. پزشکان متخصص باتجربه در این زمینه اغلب برای بهبود دردهای ناشی از تنگی کانال نخاع، توصیه به استراحت و اصلاح حرکات میکنند. اما برای موارد شدید، احتمالاً چنین درمانهایی نیاز باشد:
-
♦ تزریق استروئید به فضای اپیدورالی اطراف کانال نخاع
-
♦ اوزون تراپی
-
♦ استفاده از روش RF
-
♦ از بین بردن یک رباط ضخیم پشت ستون فقرات با کمک لیزر برای افزایش فضای کانال نخاعی
-
♦ هیدروسیژن
-
♦ جراحی
برای درک بهتر رابطه دیسک کمر و فلج پا دانستن شکل و عملکرد دیسک کمر میتواند بسیار مفید باشد. به طور کلی ستون فقرات یعنی محور اصلی بدن، از 24 مهره متحرک ساخته شده که 5 عدد از آنها، در قسمت کمر میباشند. وظیفه اصلی ستون فقرات کمری، تحمل وزن بدن است. این مهرهها در جذب فشار و شوک ناشی از بلند کردن و حمل اجسام، مؤثر هستند. در علم پزشکی مهرههای ستون فقرات کمری از L1 تاL5 نامگذاری میگردند.
دیسک به قسمتی گفته میشود که مانند یک اهرم در بین مهرههای ستون فقرات قرار گرفته است. این اهرم قابلیت چرخش زیادی داشته و به مهرهها اجازه میدهد در جهتهای مختلف حرکت کنند. آسیبهای زیادی دیسک کمر را تهدید میکنند. فتق دیسک و دیسکوپاتی از جمله این آسیبها میباشند. بیشترین دلیلی که سبب آسیب به دیسک میشود، پیری است. اما ممکن است در سنین کم نیز به دلیل انجام برخی حرکات ورزشی و یا آسیب ناشی از حوادثی مثل تصادف این اتفاق بیفتد. در افراد مسن به دلیل اینکه بدن انسان با بالا رفتن سن فرسوده میشود و این فرسایش استخوانها را ساییده میکند، آسیب دیسک اتفاق میافتد. فرسایش استخوانهای ستون فقرات سبب میشود که به دیسکها فشار وارد شود و آنها از جایگاه خود بیرون بیایند. همچنین با افزایش سن، ماده ژله مانند میان دیسک هم بهمرور از بین میرود و دیسک حالت خشک و انعطافناپذیری پیدا میکند. البته عوامل دیگری همچون ضربههای فیزیکی هم میتوانند به دیسک آسیب بزنند.
میتوان علل مختلف آسیبهای دیسک کمر را در موارد زیر خلاصه کرد:
-
♦ ضربههای فیزیکی در اثر تصادف رانندگی، برخورد اجسام با کمر و...
-
♦ حمل نامناسب اجسام
-
♦ مسائل مربوط به ژنتیک و وراثت
-
♦ استعمال دخانیات ( دود سیگار و سایر دخانیات باعث میشود که اکسیژن کافی به ستون فقرات و دیسکها نرسد.)
-
♦ برخی از شغلها که در آن حمل اجسام سنگین یا نشستن طولانی مدت مقابل رایانه به مدت طولانی، امری عادی است.
-
♦ برخی از فعالیتهای ورزشی
آسیبدیدگی دیسک بیشتر مربوط به اشخاصی است که در دهه چهارم یا پنجم زندگی خود به سر میبرند. اما همانطور که گفته شد، برخی از حوادث یا حرکات غیر استاندارد نیز میتوانند این عارضه را در جوانترها ایجاد کنند.
بزرگترین نشانه آسیبدیدگی دیسک کمر، درد در ناحیه کمر است. از دیگر نشانههای آن میتوان موارد زیر را نام برد:
-
♦ فلج پا یا دیگر نقاط بدن
-
♦ درد در ساق پا، رانها و باسن
-
♦ درد کمر هنگام تغییر وضعیت آن
-
♦ گرفتگی عضلات کمر و پا
-
♦ ضعف عضلانی در نواحی مختلف بدن
-
♦ گزگز دستوپا
-
♦ ناتوانی در نگهداری اشیا
برخی از نشانههای ذکرشده، میتوانند شما را از انجام هرگونه فعالیتی بازبدارند. اگر مدت زیادی با درد کمر درگیر بودید، حتماً به پزشک ارتوپد یا مغز و اعصاب مراجعه نمایید تا از بروز دیگر نشانهها پیشگیری کنید.
بهتر است در همان ابتدای مشاهده نشانههای درد در کمر، لگن، باسن، پا و انگشتان پا به یک متخصص ارتوپد مراجعه کنید تا در صورت آسیب به دیسک کمر هرچه زودتر درمان شروع شود و از عوارضی مانند فلج پا جلوگیری گردد. زمانی که درد کمر شما شدید شد و یا نشانههای خطر فلجی پا را مشاهده کردید، باز هم اگر سریع مراجعه کنید شاید فرصتی برای پیشگیری از فلج پا، باشد. پزشک برای پیشگیری از فلج پا و درمان آن، نخست نیاز دارد که نوع و شدت آسیب را مشخص کند. برای این کار ابتدا معاینات بالینی و تستهای عصبی را انجام میدهد. سپس با بررسی آزمایشهای تصویربرداری یا دیگر آزمایشها، تشخیص دقیق و شیوه درمانی را اعلام میکند. برای درمان یا جلوگیری از فلج پا، ابتدا باید عامل آن یعنی آسیبدیدگی دیسک از بین برود. برای درمان آسیبدیدگی دیسک کمر و فلج پا موارد زیر، رایجترین درمانها هستند:
-
♦ فیزیوتراپی
-
♦ کاردرمانی
-
♦ تزریق برخی از داروهایی که به حرکت بهتر ماهیچه کمک میکنند.
-
♦ جراحی
درمان فلج پا امری زمانبر و اغلب در صورت جراحی دردناک است و باید در طول درمان بسیار صبور باشید تا توانایی شما برگردد و قرار نباشد برای کل عمر خود بدون حرکت بمانید. اگر آسیب دیسک کمر و فلج پا بهگونهای بود که امکان درمان آن وجود نداشت، پزشک راهحلهایی برای تسهیل زندگی و فعالیتها با این بیماری مانند استفاده از عصا یا صندلی چرخ دار را ارائه خواهد کرد که امیدواریم با شناخت علائم این آسیب و مراجعه به موقع به پزشک برای هیچ کدام از شما عزیزان این اتفاق نیفتد.
دیسک کمر و فلج پا به دلایل متعددی از جمله افزایش سن، رخ میدهند. فلج پا بر اثر آسیبدیدگی دیسک کمر قابل پیشگیری است، اما باید با مشاهده نخستین نشانههای خطر، به متخصص ارتوپد مراجعه کنید. پس همواره دردهای ستون فقرات را جدی بگیرید تا از عوارض بیشمار آن از جمله فلجی، ازکارافتادگی، ناتوانی جنسی و بیاختیاری در ادرار و مدفوع، در امان باشید.
خوشبختانه در کلینیک تخصصی ما تیمی از متخصصین بسیار باتجربه در این زمینه فعال هستند که میتوانند شما را به طور کامل ارزیابی کرده و درمانهای لازم جهت جلوگیری از عارضه خطرناک فلج پا را انجام دهند. جهت مشاوره یا مراجعه به این کلینیک میتوانید از لینکهای موجود در سمت چپ صفحه یا شماره تلفنهای موجود در بخش تماس با ما استفاده کنید.
برای اطمینان از تشخیص صحیح نیز میتوانید به کلینیک تخصصی ما مراجعه کرده و تحت نظر متخصصانی حاذق معاینه و درمان شوید. برای گرفتن نوبت از شماره تلفنهای موجود در بخش تماس با ما استفاده کنید.
شما می توانید برای آگاهی از تازه های درمان بیماری های ارتوپدی و دیدن فیلم ها و مطالب آموزشی ، از طریق آیکون های سمت چپ وارد صفحه اینستاگرام ما شده و سوالات خود را به طور مستقیم با پزشکان در میان بگذارید.
مجموعه ارتوپدی ما با بهره مندی از به روزترین تجهیزات پزشکی و متخصصین ارتوپدی متبحر برای درمان انواع بیماری های ارتوپدی در خدمت شما عزیزان است.